Co zamiast WordPada w Windows 11? Najlepsze darmowe edytory tekstu

WordPad przez wiele lat był jednym z podstawowych programów dostępnych w systemie Windows. Pozwalał szybko napisać prosty dokument, zmienić wielkość czcionki, dodać obraz lub zapisać tekst w formacie RTF. Nie oferował funkcji znanych z Microsoft Worda, ale dla wielu użytkowników był wystarczający.

W nowych wersjach Windows 11 programu WordPad już jednak nie ma. Microsoft zakończył jego rozwój i usunął aplikację wraz z aktualizacją Windows 11 24H2. Program nie jest również dostępny do ponownej instalacji jako opcjonalny składnik systemu. Jeżeli korzystasz z nowego komputera albo niedawno zaktualizowałeś system, musisz wybrać inne narzędzie.

Dobra wiadomość jest taka, że dostępnych jest kilka darmowych zamienników WordPada. Różnią się jednak możliwościami. Jeden sprawdzi się przy krótkich notatkach, inny przy dokumentach DOCX, a jeszcze inny podczas wspólnej pracy przez internet.

Dlaczego WordPad zniknął z Windows 11?

WordPad był rozwijany od czasów Windows 95. Zajmował miejsce pomiędzy bardzo prostym Notatnikiem a znacznie bardziej rozbudowanym Microsoft Wordem. Umożliwiał podstawowe formatowanie tekstu, ale nie obsługiwał wielu funkcji potrzebnych przy tworzeniu dokumentów zawodowych, urzędowych czy akademickich.

Program nie miał między innymi rozbudowanych stylów, automatycznego spisu treści, przypisów, komentarzy ani narzędzi do współpracy. Nie był również przeznaczony do wygodnej pracy z formatem DOCX, który stał się standardem wymiany dokumentów w firmach, szkołach i instytucjach.

Więcej na temat różnic między tymi aplikacjami przeczytasz w artykule Czym się różni Word od WordPada?.

Usunięcie WordPada nie oznacza jednak, że każda osoba musi kupować Microsoft Word. Najpierw warto określić, do czego rzeczywiście potrzebujesz edytora.

Innego programu wymaga:

• pisanie szybkich notatek,
• otwieranie starych plików RTF,
• edytowanie dokumentów DOCX,
• przygotowywanie CV, umów i oficjalnych pism,
• wspólna praca kilku osób,
• pisanie tekstu bez dostępu do internetu,
• tworzenie kodu HTML lub innych plików tekstowych.

Nie istnieje jeden darmowy zamiennik, który będzie najlepszy w każdej z tych sytuacji.

Szybkie porównanie zamienników WordPada

Najbliższym odpowiednikiem prostoty WordPada jest Notatnik. Najbardziej kompletnym darmowym programem działającym bez internetu pozostaje LibreOffice Writer. Osoby pracujące głównie z plikami DOCX powinny natomiast rozważyć Worda w przeglądarce albo ONLYOFFICE.

Notatnik Windows – najlepszy do prostych notatek

Notatnik jest nadal dostępny w Windows 11 i nie wymaga instalowania dodatkowego oprogramowania. Uruchomisz go, wpisując „Notatnik” w wyszukiwarce systemowej.

Program sprawdzi się podczas:

• zapisywania szybkich informacji,
• tworzenia list,
• kopiowania tekstu bez formatowania,
• edytowania plików TXT,
• usuwania formatowania z tekstu skopiowanego ze strony internetowej,
• tworzenia prostych plików konfiguracyjnych,
• pisania podstawowego kodu.

Notatnik zapisuje czysty tekst. Nie pozwala swobodnie zmieniać czcionek w poszczególnych fragmentach, dodawać tabel, osadzać obrazów ani przygotowywać estetycznych dokumentów przeznaczonych do druku.

To ważna różnica. W WordPadzie można było na przykład pogrubić jedno zdanie, zmienić jego kolor i dodać grafikę. W Notatniku cały plik pozostaje zwykłym tekstem. Zmiana wyglądu czcionki w ustawieniach programu wpływa jedynie na sposób wyświetlania treści na ekranie, a nie na format samego dokumentu.

Notatnik nie jest zatem dobrym wyborem do pisania CV, ofert, podań ani prac zaliczeniowych. Nie otworzy również dokumentu DOCX w czytelnej postaci.

Może natomiast pełnić funkcję prostego edytora HTML. Sposób zapisania pierwszej strony opisujemy w poradniku Czy system Windows ma wbudowany edytor HTML?.

Wybierz Notatnik, jeśli potrzebujesz jedynie czystego tekstu i zależy Ci na maksymalnej prostocie.

Word w przeglądarce – darmowa opcja do plików DOCX

Jeżeli najczęściej otrzymujesz dokumenty zapisane w formacie DOCX, naturalnym zamiennikiem WordPada może być internetowa wersja Microsoft Word.

Word dla sieci jest dostępny bezpłatnie po zalogowaniu się na konto Microsoft. Działa w przeglądarce, dlatego nie trzeba instalować pełnego pakietu Microsoft 365. Pozwala tworzyć, odczytywać, edytować i udostępniać dokumenty Worda, a także pracować nad nimi z innymi osobami.

Wersja przeglądarkowa oferuje między innymi:

• obsługę dokumentów DOCX,
• formatowanie nagłówków i akapitów,
• listy numerowane i wypunktowane,
• wstawianie tabel i obrazów,
• sprawdzanie pisowni,
• komentarze,
• udostępnianie plików,
• wspólną edycję dokumentu,
• automatyczne zapisywanie w OneDrive.

Nie wszystkie funkcje znane z pełnej wersji Microsoft Word są dostępne w przeglądarce. Ograniczenia mogą dotyczyć bardziej zaawansowanego składu dokumentu, korespondencji seryjnej, makr, rozbudowanych dodatków czy wybranych narzędzi związanych z układem strony. Microsoft publikuje osobne porównanie możliwości wersji internetowej i komputerowej.

Do typowych zastosowań domowych, szkolnych i biurowych darmowa wersja internetowa często jednak wystarcza. Jest szczególnie wygodna, gdy ktoś przesyła Ci plik DOCX i zależy Ci na zachowaniu jego układu.

Minusem jest uzależnienie od konta Microsoft, przeglądarki i połączenia z internetem. Dokumenty są domyślnie przechowywane w chmurze OneDrive, co nie każdemu odpowiada. W przypadku poufnych plików firmowych warto również wcześniej sprawdzić zasady obowiązujące w danej organizacji.

Informacje o pozostałych aplikacjach Microsoftu znajdziesz w artykule Co zawiera Microsoft Office?.

Wybierz Worda w przeglądarce, jeśli regularnie pracujesz z plikami DOCX i nie przeszkadza Ci praca online.

LibreOffice Writer – pełny darmowy edytor działający offline

LibreOffice Writer jest jednym z najbardziej rozbudowanych darmowych zamienników WordPada i Microsoft Worda. To część pakietu LibreOffice, który zawiera również arkusz kalkulacyjny, program do prezentacji, baz danych i grafiki.

Writer działa lokalnie na komputerze, dlatego po instalacji nie wymaga stałego dostępu do internetu. Pozwala tworzyć długie i rozbudowane dokumenty, dodawać tabele, obrazy, przypisy, nagłówki, stopki, numerację stron, spisy treści oraz style.

Program obsługuje własny format ODT, ale potrafi również otwierać i zapisywać dokumenty Microsoft Word, w tym pliki DOC i DOCX. Obsługuje także RTF i eksport do PDF.

LibreOffice Writer będzie odpowiedni do:

• pisania prac szkolnych i akademickich,
• przygotowywania ofert i raportów,
• tworzenia CV,
• edycji starszych plików RTF,
• pracy z dokumentami bez internetu,
• eksportowania gotowych materiałów do PDF,
• tworzenia dokumentów o rozbudowanej strukturze.

Należy jednak pamiętać, że dokument utworzony w jednym edytorze nie zawsze będzie wyglądał identycznie w innym. Dotyczy to szczególnie skomplikowanych plików zawierających nietypowe czcionki, pola tekstowe, rozbudowane tabele, makra albo precyzyjnie ustawione marginesy.

Przed wysłaniem ważnego dokumentu warto zapisać go w formacie DOCX, ponownie otworzyć i sprawdzić jego wygląd. Jeśli odbiorca nie musi dalej edytować pliku, bezpieczniej będzie dodatkowo przygotować wersję PDF.

Na Evelsoft.pl znajduje się już starszy materiał opisujący dobrej jakości program biurowy. Warto jednak pamiętać, że zgodność pomiędzy różnymi pakietami nie zawsze jest stuprocentowa. Prosty dokument zazwyczaj nie sprawia problemów, ale w bardziej skomplikowanych plikach mogą zmienić się odstępy, podziały stron lub położenie elementów.

Wybierz LibreOffice Writer, jeśli potrzebujesz bezpłatnego, rozbudowanego programu działającego bez internetu.

ONLYOFFICE Desktop Editors – alternatywa nastawiona na dokumenty DOCX

ONLYOFFICE Desktop Editors to kolejny darmowy pakiet biurowy, który można zainstalować na komputerze z systemem Windows. Zawiera edytor tekstu, arkusz kalkulacyjny oraz program do prezentacji.

Interfejs aplikacji przypomina współczesne pakiety biurowe korzystające ze wstążki i kart. Dla osoby przyzwyczajonej do Microsoft Worda może być bardziej intuicyjny niż układ niektórych funkcji w LibreOffice.

Edytor dokumentów ONLYOFFICE obsługuje między innymi formaty DOCX, ODT, RTF i TXT. Dokument można również zapisać jako PDF lub PDF/A.

Program oferuje:

• style i rozbudowane formatowanie,
• tabele i obrazy,
• nagłówki oraz stopki,
• komentarze,
• śledzenie zmian,
• sprawdzanie pisowni,
• formularze,
• eksport do PDF,
• pracę na plikach zapisanych lokalnie.

ONLYOFFICE może być dobrym wyborem dla użytkownika, który często wymienia dokumenty DOCX z osobami korzystającymi z Microsoft Worda, ale nie chce kupować płatnej licencji. Także tutaj przed wysłaniem ważnego pliku należy sprawdzić, czy wszystkie elementy zachowały właściwy układ.

Wybierz ONLYOFFICE, jeśli zależy Ci przede wszystkim na pracy z formatami pakietu Microsoft Office i tradycyjnym interfejsie biurowym.

Dokumenty Google – najlepsze do wspólnej pracy

Dokumenty Google działają przede wszystkim w przeglądarce. Pozwalają kilku osobom jednocześnie pisać, komentować i poprawiać ten sam tekst. Zmiany są zapisywane automatycznie, a wcześniejsze wersje dokumentu można przywracać.

Google umożliwia przesyłanie plików Microsoft Office do Dysku Google, a następnie ich otwieranie, edytowanie i zapisywanie w oryginalnym formacie. Dokument można również przekształcić do formatu Dokumentów Google.

To dobre rozwiązanie do:

• wspólnego pisania artykułów,
• przygotowywania notatek ze spotkań,
• konsultowania umów i raportów,
• nanoszenia komentarzy,
• pracy na różnych komputerach,
• udostępniania dokumentu bez przesyłania kolejnych wersji w załącznikach.

Dokumenty Google można skonfigurować do działania bez internetu. Na komputerze wymaga to wcześniejszego włączenia dostępu offline, używania przeglądarki Chrome albo Edge oraz zainstalowania odpowiedniego rozszerzenia.

Program nie jest jednak idealnym zamiennikiem WordPada dla osoby, która chce po prostu dwukrotnie kliknąć lokalny plik i natychmiast go edytować. Największe zalety Dokumentów Google pojawiają się wtedy, gdy tekst ma być przechowywany w chmurze i współdzielony z innymi.

Podczas otwierania bardzo rozbudowanych dokumentów Worda mogą pojawić się różnice w układzie. Dotyczy to zwłaszcza nietypowych czcionek, skomplikowanych tabel, pól tekstowych i elementów umieszczonych w konkretnych miejscach strony.

Wybierz Dokumenty Google, jeśli kilka osób ma wspólnie pracować nad tym samym tekstem.

Notepad++ – do tekstu i kodu, ale nie do dokumentów biurowych

Notepad++ jest rozbudowanym edytorem czystego tekstu. Przypomina Notatnik Windows, ale oferuje znacznie więcej funkcji przydatnych programistom, administratorom i osobom pracującym z dużą liczbą plików tekstowych.

Program pozwala między innymi:

• otwierać wiele plików w osobnych kartach,
• wyszukiwać i zamieniać tekst w wielu dokumentach,
• podświetlać składnię języków programowania,
• porównywać i porządkować fragmenty kodu,
• pracować z dużymi plikami tekstowymi,
• zmieniać kodowanie znaków.

Notepad++ nie jest jednak procesorem tekstu. Nie służy do tworzenia estetycznych dokumentów, dodawania tabel, ustawiania marginesów ani przygotowywania plików przeznaczonych do druku. Nie zastąpi WordPada osobie piszącej CV lub podanie.

Sprawdzi się natomiast lepiej niż WordPad podczas edytowania plików TXT, HTML, CSS, XML, JSON czy prostych plików konfiguracyjnych.

Wybierz Notepad++, jeśli pracujesz z czystym tekstem albo kodem, a nie z dokumentami biurowymi.

Czym otworzyć stare pliki utworzone w WordPadzie?

Dokumenty przygotowane w WordPadzie były najczęściej zapisywane jako RTF albo TXT. Przed wyborem programu sprawdź rozszerzenie pliku.

Plik RTF

RTF zachowuje podstawowe formatowanie, takie jak pogrubienie, wielkość czcionki, wyrównanie tekstu czy proste obrazy. Taki dokument możesz otworzyć między innymi w:

• Microsoft Word,
• LibreOffice Writer,
• ONLYOFFICE Desktop Editors.

Po otwarciu starego pliku warto zapisać jego kopię w nowszym formacie, na przykład DOCX lub ODT. Gotową wersję przeznaczoną wyłącznie do odczytu możesz dodatkowo wyeksportować do PDF.

Plik TXT

TXT zawiera czysty tekst bez formatowania. Możesz go otworzyć w Notatniku, Notepad++, LibreOffice Writerze i praktycznie każdym innym edytorze.

Jeśli po otwarciu dokumentu pojawiają się nieprawidłowe polskie znaki, przyczyną może być niewłaściwie rozpoznane kodowanie. W takim przypadku warto spróbować otworzyć plik w Notepad++ i zmienić kodowanie na UTF-8 albo jedną ze starszych stron kodowych używanych przez Windows.

Plik DOC lub DOCX

WordPad nie był odpowiednim narzędziem do pełnej obsługi nowoczesnych dokumentów Worda. Pliki DOC i DOCX najlepiej otwierać w Wordzie, LibreOffice Writerze, ONLYOFFICE albo Dokumentach Google.

Jak wybrać właściwy format dokumentu?

Wybór programu to tylko połowa decyzji. Trzeba jeszcze zapisać plik w formacie odpowiadającym jego przeznaczeniu.

TXT – do czystego tekstu

Wybierz TXT, jeżeli formatowanie nie ma znaczenia. To dobry format dla notatek, instrukcji technicznych, prostych list i plików konfiguracyjnych.

RTF – głównie do starszych dokumentów

RTF zachowuje podstawowe formatowanie i jest obsługiwany przez wiele programów. Dziś nie jest jednak najlepszym wyborem do tworzenia nowych, rozbudowanych dokumentów. Warto traktować go przede wszystkim jako format starszych plików lub prosty sposób wymiany sformatowanego tekstu.

DOCX – do wymiany dokumentów

DOCX będzie właściwym wyborem, jeżeli dokument ma być później edytowany przez inne osoby, szczególnie korzystające z Microsoft Worda.

Nie gwarantuje to, że plik wszędzie będzie wyglądał identycznie. W przypadku ważnego dokumentu zawsze sprawdź jego układ po zapisaniu i ponownym otwarciu.

ODT – do pracy w LibreOffice

ODT jest domyślnym formatem LibreOffice Writer. Najlepiej zachowuje funkcje dokumentu podczas dalszej pracy w tym programie.

Jeżeli tworzysz rozbudowany dokument w LibreOffice, dobrym rozwiązaniem jest przechowywanie głównej wersji w ODT i przygotowywanie osobnej kopii DOCX dla odbiorców.

PDF – do wysłania gotowego dokumentu

PDF jest najlepszy, gdy odbiorca ma przeczytać albo wydrukować dokument, ale nie musi go edytować. Zmniejsza ryzyko przesunięcia tabel, obrazów, nagłówków i podziałów stron.

W praktyce ważne pismo warto często wysłać w dwóch wersjach:

• DOCX, jeżeli odbiorca ma je edytować,
• PDF, aby pokazać prawidłowy układ dokumentu.

Czego nie robić po usunięciu WordPada?

Przede wszystkim nie pobieraj instalatora WordPada z przypadkowej strony internetowej. Microsoft nie udostępnia programu do ponownej instalacji w nowych wersjach Windows. Plik przedstawiany jako „WordPad dla Windows 11” może być starym, zmodyfikowanym albo złośliwym instalatorem.

Nie należy również zmieniać formatu dokumentu przez samo przemianowanie rozszerzenia. Zmiana nazwy z dokument.rtf na dokument.docx nie przeprowadza konwersji. Plik może przestać się prawidłowo otwierać.

Inne częste błędy to:

• edytowanie ważnego dokumentu bez utworzenia kopii,
• zapisywanie jedynej wersji w obcym formacie,
• wysyłanie pliku bez sprawdzenia układu stron,
• używanie TXT do dokumentu wymagającego formatowania,
• pobieranie programów biurowych z nieoficjalnych serwisów,
• zakładanie, że każdy edytor wyświetli dokument identycznie.

Programy najlepiej pobierać bezpośrednio ze stron ich producentów albo z oficjalnego sklepu z aplikacjami.

Jaki program zamiast WordPada wybrać?

Dla większości użytkowników wybór można sprowadzić do kilku prostych scenariuszy.

Do szybkich notatek wybierz Notatnik. Jest dostępny w Windows 11, uruchamia się szybko i nie komplikuje pracy zbędnymi funkcjami.

Do plików DOCX bez instalowania programu wybierz Worda w przeglądarce. To najbardziej naturalna opcja, gdy dokumenty mają być otwierane później w Microsoft Wordzie.

Do pełnej pracy biurowej bez internetu wybierz LibreOffice Writer. Program jest darmowy, rozbudowany i wystarcza do przygotowania większości dokumentów domowych, szkolnych i zawodowych.

Do lokalnej pracy z formatami Microsoft Office rozważ ONLYOFFICE Desktop Editors. Interfejs jest zbliżony do współczesnych pakietów biurowych, a program obsługuje najpopularniejsze formaty dokumentów.

Do wspólnego pisania wybierz Dokumenty Google. To najlepsza opcja, gdy kilka osób ma jednocześnie edytować, komentować i zatwierdzać tekst.

Do kodu i czystego tekstu wybierz Notepad++. Nie jest to program biurowy, ale w swojej kategorii oferuje znacznie większe możliwości niż dawny WordPad.

WordPad był prostym narzędziem, ale jego brak nie musi utrudniać pracy. Najważniejsze jest dopasowanie programu do rodzaju dokumentów. W wielu przypadkach darmowy zamiennik okaże się nie tylko wystarczający, ale również znacznie bardziej funkcjonalny niż aplikacja usunięta z Windows 11.